Vườn Quốc Gia Xuân Sơn (Phú Thọ) là điểm du lịch sinh thái nổi bật với rừng nguyên sinh, núi đá vôi, suối ngầm và bản làng dân tộc còn giữ nguyên nét hoang sơ. Nhờ khí hậu mát mẻ quanh năm và cảnh quan đa dạng, du lịch Vườn quốc gia Xuân Sơn phù hợp cho cả nghỉ dưỡng và khám phá.
Được mệnh danh là "lá phổi xanh" của vùng Đông Bắc, Vườn Quốc Gia Xuân Sơn (VQG Xuân Sơn) nổi bật với hệ sinh thái núi đá vôi (Karst) độc đáo và cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ. Nằm cách Hà Nội không quá xa, nơi đây là điểm đến lý tưởng cho những ai yêu thích khám phá và tìm kiếm sự tĩnh lặng.
Cổng vào VQG Xuân Sơn
VQG Xuân Sơn sở hữu một quần thể thiên nhiên gần như còn nguyên vẹn, nơi rừng nguyên sinh, núi đá vôi, hang động và suối thác hòa vào nhau tạo thành hệ sinh thái đa tầng vô cùng đặc sắc.
Toàn bộ khu vực vườn quốc gia Xuân Sơn được bao phủ bởi rừng thường xanh và rừng trên núi đá vôi – hai kiểu rừng đặc trưng của vùng Bắc Trung Bộ. Nhiều loài động vật quý hiếm vẫn còn sinh sống trong môi trường tự nhiên như voọc, cầy, khướu hay tắc kè đá. Thảm thực vật phong phú với các loại gỗ lớn, cây thuốc quý, dây leo và hệ dương xỉ dày đặc tạo nên màu xanh mát mắt quanh năm. Chính sự đa dạng sinh học này khiến du lịch Vườn quốc gia Xuân Sơn trở thành điểm đến lý tưởng dành cho người thích trekking, nghiên cứu sinh học hoặc đơn giản là muốn tìm về sự nguyên sơ của núi rừng.
Đường đi vào rừng của VQG Xuân Sơn
Nằm trong vườn quốc gia Xuân Sơn có ba đỉnh núi cao trên 1000m là núi Cẩn, núi Ten và núi Voi. Núi Cẩn với độ cao 1.387 m là đỉnh núi cao nhất vườn quốc gia, cung đường trekking vừa sức nhưng vẫn đầy thử thách, phù hợp đi trong ngày. Núi Ten lại mang vẻ đẹp mềm mại hơn với đường rừng ít dốc, cảnh quan thoáng mở và nhiều đoạn có thể nhìn ra thung lũng. Trong khi đó, núi Voi tạo dấu ấn nhờ những điểm ngắm toàn cảnh Xuân Sơn tuyệt đẹp. Ba đỉnh núi này cùng nhau tạo nên đường chân trời hùng vĩ – một “signature view” khiến Xuân Sơn trở nên khác biệt.
Địa chất karst đặc trưng giúp Vườn Quốc Gia Xuân Sơn sở hữu hệ thống hơn 100 hang động lớn nhỏ, mỗi hang mang một nét bí ẩn riêng. Hang Na thu hút du khách bởi dòng sông ngầm và những khối thạch nhũ tự nhiên tuyệt đẹp. Hang Lạng nổi tiếng với không khí lạnh sâu, phù hợp với những người thích thử thách bản thân qua hành trình khám phá. Hang Thổ Thần lại gắn liền với đời sống văn hóa của người Dao địa phương, tạo nên sự kết nối giữa thiên nhiên hoang sơ và yếu tố tâm linh bản địa. Sự phong phú của các hang động khiến Vườn quốc gia Xuân Sơn mang một sức hút đặc biệt mà ít vườn quốc gia nào sánh được.
Hang Na, VQG Xuân Sơn
Không thể không nhắc đến suối và thác – những điểm nhấn giúp bức tranh thiên nhiên Xuân Sơn thêm phần sinh động. Suối Tiên quanh năm nước trong và mát lạnh, thích hợp để tắm suối và nghỉ chân sau khi trekking. Thác Lưng Trời cao và mạnh, nước đổ trắng xóa vào mùa mưa tạo nên cảnh tượng rất ấn tượng. Bên cạnh đó, những dòng khe như Khe Cạn hay Khe Lạnh mang đến không gian yên bình để cắm trại và dã ngoại. Tất cả kết hợp tạo thành một trải nghiệm tự nhiên đa tầng: từ rừng – núi – thác – suối đến những dòng sông ngầm bí ẩn nằm sâu dưới lòng đất.
Không chỉ nổi bật về thiên nhiên, Vườn Quốc Gia Xuân Sơn còn gây ấn tượng mạnh mẽ bởi nền văn hóa bản địa đặc sắc của người Mường và Dao. Đây là yếu tố khiến hành trình du lịch không chỉ dừng ở việc ngắm cảnh mà còn là trải nghiệm đời sống của cộng đồng sống giữa rừng.
Người Mường và Dao đã sinh sống ở Xuân Sơn từ nhiều đời, hình thành nên các bản làng nằm quanh vùng lõi vườn quốc gia. Họ vẫn duy trì nếp sống truyền thống như nhà sàn, phong tục sinh hoạt, tập quán canh tác và nghề thủ công. Những sản phẩm dệt vải, nhạc cụ dân tộc hay các bài thuốc từ thảo dược rừng là minh chứng sống động cho đời sống văn hóa bền vững. Không gian văn hóa này giúp du khách cảm nhận Xuân Sơn một cách trọn vẹn – không chỉ “ngắm rừng” mà còn “sống cùng rừng”.
Cô gái người Dao trong trang phục truyền thống
Các bản như Bản Cỏi, Bản Lấp hay Bản Dù đã phát triển mô hình homestay dựa trên chính nhà sàn truyền thống của người dân. Du khách đến du lịch Vườn quốc gia Xuân Sơn có thể ăn cơm cùng gia chủ, trải nghiệm các món đặc sản núi rừng, ngủ trên sàn gỗ và tham gia những hoạt động sinh hoạt cộng đồng. Rượu men lá, múa chuông, tiếng khèn và những câu chuyện đời thường của người bản địa giúp chuyến đi mang màu sắc gần gũi và chân thật.
Vườn quốc gia Xuân Sơn (Phú Thọ) là sự kết hợp hoàn hảo giữa thiên nhiên hoang sơ và văn hóa truyền thống. Nếu phụ huynh muốn con được trải nghiệm một cách sâu sắc, thì các chương trình trải nghiệm thiên nhiên dành cho học sinh và phụ huynh tại Xuân Sơn do Thuận Thiên Naturalis tổ chức chính là lựa chọn phù hợp. Chương trình được thiết kế bài bản, giúp học sinh và phụ huynh khám phá rừng, hang động, suối thác, văn hóa bản địa thông qua hoạt động thực tế, đặc biệt giúp các em học từ thiên nhiên, rèn kỹ năng sống và nuôi dưỡng tình yêu môi trường. Phụ huynh có thể tìm hiểu thông tin chi tiết về chương trình tại thuanthien.edu