Vườn quốc gia Xuân Sơn Phú Thọ không chỉ nổi tiếng bởi hệ sinh thái nguyên sinh rộng lớn mà còn hấp dẫn du khách bởi hàng chục thác nước, suối khoáng, suối mát và dòng chảy ẩn mình giữa núi rừng đá vôi hàng triệu năm tuổi.
Nằm ở phía Tây Nam tỉnh Phú Thọ, Vườn quốc gia Xuân Sơn sở hữu địa hình núi đá vôi điển hình, tạo nên hàng trăm hang động, khe suối và những dòng thác đổ quanh năm. Nhờ khí hậu mát mẻ và lượng mưa lớn theo mùa, nơi đây hình thành hệ thống thác – suối phong phú với nhiều đặc điểm nổi bật. Dòng chảy tại các thác ở Xuân Sơn duy trì quanh năm mà hầu như không bao giờ cạn, một phần nhờ rừng nguyên sinh bao phủ và tầng địa chất đá vôi giúp giữ nước tốt. Đây là lý do khiến du lịch Vườn quốc gia Xuân Sơn Phú Thọ mùa nào cũng có cảnh đẹp riêng, dù là mùa khô hay mùa mưa.
Nước suối tại Xuân Sơn đặc biệt trong xanh và mát lạnh, nhiệt độ dao động ổn định khoảng 18–20°C, cực kỳ phù hợp để tắm suối, ngâm chân, chụp ảnh dưới dòng chảy hoặc đơn giản là nghỉ ngơi thư giãn sau hành trình trekking. Không gian quanh thác suối vẫn giữ được vẻ hoang sơ và gần như chưa chịu tác động của thương mại hóa. Chính sự nguyên bản này khiến khu du lịch Xuân Sơn trở thành điểm đến lý tưởng cho những ai muốn tìm về sự bình yên giữa đại ngàn.
Dòng suối trong xanh và hoang sơ tại vườn quốc gia Xuân Sơn
Dưới đây là những thác nước đẹp nổi tiếng, dễ tiếp cận và đáng trải nghiệm nhất, được xem là linh hồn của du lịch Xuân Sơn Phú Thọ.
Thác Lưng Trời sở hữu vẻ đẹp độc đáo đúng như tên gọi. Nằm cao trên sườn núi, dòng nước đổ xuống tựa như chảy từ tầng mây rơi xuống mặt đất. Nước thác chảy mạnh, trắng xóa và tạo nên hàng chục tầng bọt khí li ti dưới ánh nắng. Đây cũng là nơi bạn dễ dàng bắt được những “vườn quốc gia Xuân Sơn ảnh” đẹp nhất, chỉ cần giơ máy lên là có ngay một bức hình lung linh.
Đến thác Lưng Trời, du khách có thể tắm dưới hồ nước nông ngay chân thác, check-in cùng làn hơi nước tạo cầu vồng hoặc trekking quãng đường rừng dài khoảng 1,5 km để ngắm hệ thực vật nguyên sinh. Thời điểm đẹp nhất để tham quan thác là từ tháng 4 đến tháng 8, khi mùa nước lớn tạo nên khung cảnh hùng vĩ nhất trong năm.
Thác Lưng Trời đổ dài theo vách đá (Ảnh: Sưu tầm)
Thác Ngọc có chiều cao hơn 20 mét và được tạo thành từ dòng suối Lấp, bắt nguồn từ các khe chân núi Cẩn và núi Ten, tạo nên dòng nước trắng tinh và trong vắt quanh năm. Nằm giữa khu rừng nguyên sinh, thác sở hữu vẻ đẹp dịu dàng, thanh khiết, rất “đúng chất” một điểm dừng chân yên bình trong hành trình khám phá Xuân Sơn.
Tại Thác Ngọc, du khách có thể chụp ảnh bên dòng nước đổ mềm mại, ngâm chân dưới làn nước mát. Đường vào thác dễ đi hơn so với nhiều điểm trekking khác, nên phù hợp cả với gia đình hoặc du khách thích khám phá nhẹ nhàng.
Thác Ngọc giữa rừng xanh (Ảnh: Sưu tầm)
Không chỉ nổi bật với thác nước, Xuân Sơn còn sở hữu những dòng suối mềm mại dẫn nguồn từ rừng nguyên sinh, mỗi nơi đều mang một vẻ đẹp rất riêng.
Suối Tiên là dòng suối bắt nguồn từ Động Tiên – một trong những hang động đẹp của Vườn Quốc gia Xuân Sơn. Nước suối trong xanh, mát lạnh quanh năm, len lỏi giữa những tán cây rừng nguyên sinh tạo nên không gian trong lành, yên bình và rất thích hợp để “trốn nóng”.
Đến Suối Tiên, du khách có thể tắm suối, ngâm mình trong làn nước mát lạnh hoặc nghỉ ngơi dưới bóng cây rừng. Vì đường đi không quá khó, Suối Tiên là lựa chọn lý tưởng cho gia đình, nhóm bạn hoặc những ai muốn tận hưởng thiên nhiên mà không cần trekking đường dài.
Suối Tiên – điểm tắm mát trong xanh giữa rừng nguyên sinh Xuân Sơn (Ảnh: Sưu tầm)
Suối Lấp là điểm dừng chân nổi tiếng tại Xuân Sơn, được yêu thích nhờ màu nước xanh ngọc, đẹp như tranh. Buổi sáng, mặt nước trong vắt phản chiếu cây cối tạo ra một khung cảnh yên bình hiếm có. Đây cũng là nơi du khách dễ dàng cảm nhận khí hậu mát lạnh đặc trưng của Xuân Sơn do gần các hang đá vôi và khe núi.
Suối Lấp rất phù hợp để du khách ngâm chân, nghỉ ngơi, cắm trại hoặc chụp ảnh. Mùa khô, nước trong đến mức có thể nhìn thấy sỏi đá dưới đáy; mùa mưa, dòng suối lớn hơn và mạnh hơn, tạo cảm giác vừa hoang sơ vừa sống động. Nếu đi cùng hướng thăm Hang Lạng hoặc Hang Na, bạn có thể kết hợp dừng tại Suối Lấp để thư giãn giữa hành trình.
Hệ thống thác – suối ở Xuân Sơn thay đổi vẻ đẹp theo từng mùa trong năm, mang đến những trải nghiệm rất khác nhau cho du khách. Nhờ khí hậu mát mẻ, nước suối trong quanh năm và rừng nguyên sinh bao bọc, bạn có thể đến đây ở bất kỳ thời điểm nào. Tuy nhiên, mỗi mùa lại có một nét đặc trưng riêng, phù hợp cho từng nhu cầu: tắm suối, trekking, săn ảnh hay khám phá văn hóa bản địa.
Mùa xuân (tháng 2–4) là mùa suối trong nhất trong năm. Cây rừng vào thời điểm này hồi sinh mạnh mẽ, khoác lên mình sắc xanh mướt. Nhiều lễ hội của bản Mường và bản Dao diễn ra vào mùa này, nên rất phù hợp cho những ai thích săn ảnh và tìm hiểu văn hóa bản địa.
Mùa hè (tháng 5–8) là mùa thác nước đẹp nhất. Dòng nước mạnh, thác đổ trắng xóa, không khí mát mẻ chỉ khoảng 22–25°C khiến việc tắm suối trở nên vô cùng sảng khoái. Đây cũng là mùa cao điểm của du lịch Xuân Sơn Phú Thọ.
Mùa thu (tháng 9–11) lại là mùa lý tưởng để săn ảnh phong cảnh. Rừng bắt đầu đổi màu, khí hậu mát và hanh khô, rất phù hợp để trekking các cung đường dài. Thác vẫn còn nhiều nước, nên cảnh quan tổng thể rất hài hòa.
Mùa đông (tháng 12–1) đem đến vẻ đẹp yên bình hơn. Mặc dù thác nước mềm và ít hơn, nhưng bù lại cảnh rừng tĩnh lặng, trời trong và hoa trạng nguyên nở đỏ rực khắp lối, rất thích hợp cho những chuyến nghỉ dưỡng và chụp ảnh bản làng.
Mùa hè Xuân Sơn – thời điểm lý tưởng để tắm suối, trải nghiệm thiên nhiên mát lạnh
Thời điểm lý tưởng nhất để chụp cảnh suối – thác là buổi sáng sớm, khi ánh nắng còn mềm, không quá gắt và dễ tạo hiệu ứng “glow” tự nhiên trên mặt nước. Ngoài ra, nếu bạn đến ngay sau một cơn mưa nhỏ, hơi nước còn đọng lại sẽ tạo nên làn sương mỏng, giúp bức ảnh trở nên huyền ảo và giàu cảm xúc hơn. Đây cũng là lúc màu xanh của rừng nổi bật nhất, giúp tổng thể khung hình trong trẻo và có chiều sâu.
Khi chụp ở suối, những gam màu sáng và nhẹ như trắng, be, xanh pastel luôn cho hiệu ứng chúng hòa hợp với cảnh rừng – nước, tạo cảm giác tinh khiết và tự nhiên. Tránh chọn quần áo màu quá tối hoặc quá sặc sỡ vì dễ bị “lạc tông” với background xanh – bạc của suối thác.
Ngoài ra, bạn cũng nên ưu tiên giày chống trượt nếu muốn chụp ở khu vực gần thác. Các mỏm đá thường phủ rêu và rất trơn, nên một đôi giày hoặc sandal địa hình sẽ giúp bạn di chuyển an toàn hơn, giữ thăng bằng tốt và tự tin tạo dáng. Việc chuẩn bị đúng phụ kiện vừa giúp bảo vệ bản thân, vừa giúp buổi chụp ảnh diễn ra thoải mái và hiệu quả hơn.
Mùa hè và đầu thu là thời điểm thác nước nhiều, dòng suối chảy mạnh và trong, giúp ảnh lên sắc nét và sống động. Đây cũng là lúc màu rừng chuyển từ xanh non sang xanh đậm, kết hợp với ánh nắng vàng nhẹ khiến bức ảnh có độ tương phản tự nhiên và rất “ăn hình”. Ngược lại, mùa đông – xuân, nước thường ít hơn, mưa phùn làm ánh sáng xấu và màu cây cối nhạt.